Narodziny

Jan II Kazimierz Waza urodził się 22 marca 1609 roku w Krakowie na Wawelu.

Rodzeństwo

--- - śmierć niedługo po porodzie

Jan Kazimierz Waza (1607-1608)

Jan Kazimierz Waza (1609-1672)

Jan Albert Waza (1612-1634)

Karol Waza (1613-1655)

Alex Waza (1614-1634)

Anna Konstancja Waza (1616-1616)

Anna Katarzyna Konstancja Waza (1619-1651)

Zygmunt III, choć urodził 12 dzieci, aż piątka umarła niedługo po porodzie, co stanowi prawie połowę. Można zauważyć, że Zygmunt powtarzał imiona zmarłych dzieci (np. Katarzyna Waza, Jan Kazimierz Waza i Anna Konstancja).

Dzieci

--- - śmierć niedługo po porodzie

Niestety Jan II Kazimierz zmarł bezdzietnie, choć urodził dwoje dzieci.

Służba wojskowa

Jan walczył po stronie Habsburgów w wojnie trzydziestoletniej przeciw Francuzom, lecz gdy w 1638 roku wyruszył w podróż do Hiszpanii, by tam otrzymać stopień wojskowy, został aresztowany przez kardynała Richelieu.

W 1640 roku Władysław IV Waza, przyrodni brat Jana II, król Polski zobowiązał się, że nie będzie prowadził wojny z Francją, pierwszy ministr Francji (Richelieu) zgodził się go uwolnić.

Służba duchowna

Po uwolnieniu Jan II zrezygnował ze służby wojskowej i w 1643 roku wyjechał do Włoch do zakonu jezuitów, lecz niedługo zrezygnował. Pomimo że nie miał święceń kapłańskich, został mianowany przez papieża, Innocenta X na kardynała diakona.

Piąta wolna elekcja i koronacja

W 1648 roku odbyła się piąta wolna elekcja, na której wybrano Jana II Kazimierza na króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów i w 1649 roku zastał koronowany na Wawelu na króla Polski.

Powstanie Chmielnickiego

Jeszcze w 1648 roku odbyło się powstanie Chmielnickiego, wywołane przez Bohdana Chmielnickiego z udziałem Kozaków mieszkających w Zaporożu (za porohami).

Kozacy mieszkali w dzisiejszej Ukrainie, graniczącej wtedy z Imperium Osmańskim (Turcją). Najbliżej Turcji były Dzikie pola (do obserwacji), a dalej Zaporoże (za porohami).

Kozacy rejestrowi mieli za zadanie być pod stałą gotowością do walki, za co otrzymywali żołd (opłatę) i byli zwolnieni z pańszczyzny.

Popularną tam fryzurą był Osełedec.

W 1596 roku podpisano Unie brzeską narzucającą grekokatolicyzm.

Najważniejszą przyczyną było zmniejszenie liczby Kozaków rejestrowych i chęć narzucenia im religii grekokatolickiej. 

Kozacy sprzymierzyli się ze swoim wcześniejszym wrogiem, władcą Tatarów (Turków), chanem.

[Było więcej powstań, ale o wiele mniejszych]

Polska w 1648 roku przegrała pod:

• Żółtymi wodami
• Korsuniem
• Piławcem

W 1649 roku Polska obroniła Zbaraż, lecz nic to niecało, gdyż Kozacy byli już pod Lwowem. Ważnym dowódcom okazał się wtedy Jeremi Wiśniowiecki.

W 1649 roku zawarto ugodę w Zborowie:

• Chmielnicki stał się hetmanem Kozaków
• Zwiększono rejestr do 40 tysięcy

Pomimo ugody Kozakom było za mało, dlatego w 1651 roku odbyła się bitwa pod Beresteczkiem, wreszcie Polska wygrywa.

W 1654 roku odbywa się układ w Perejasławiu (przyłączenie do Ukrainy do Rosji przez Kozaków, sprzymierzenie z Rosją i początek wojny Polsko-Rosyjskiej [Rosja po stronie Kozaków])

W 1667 roku podpisujemy rozejm w Andryszowie, w którym tracimy: Ukrainę, ziemie Smoleńską, Siewierską i Czerniechowską.

W 1686 podpisujemy pokój w Moskwie - potwierdzenie pokoju w Andryszowie.

Potop Szwecki

Król Jan Kazimierz (tak samo jak jego przodkowie: Władysław IV Waza i Zygmunt III Waza) używał tytułu króla Szwecji, co nie podobało się jej władcom. 

Podpisany w 1635 roku rozejm w Sztumskiej Wsi miał trwać 26 lat (do 1661 roku), ale nowy król Szwecji, Karol X Gustaw w 1655 roku zaatakował Rzeczpospolitą. Wojna została nazwana Potopem Szweckim. Głównym powodem było używanie tytułu królewskiego, ale też fakt, iż Polska była zajęta powstaniem Chmielnickiego.

Wojska szwedzkie atakują latem od strony Inflant w 1655 roku.

Już na samym początku potopu Janusz Radziwiłł zdradził Polskę, oddając Szwedą Litwę w układzie w Kiejdanach. Od drugiej strony Polski szlachta kapituluję pod Ujściem.

Szwecka piechota składała się z pikinierów i muszkieterów. Pikinierzy mieli długie piki, a muszkieterowie broń palną.

Listy Jana Kazimierza do Ludwiki

listy Jana Kazimierza do Maryi Ludwiki z lat 1663-1665 - wolne lektury

Ciekawszy fragment:

[…] wysadziliśmy w powietrze miny; ale że skutek nie odpowiedział oczekiwaniom, przeto także i szturm nie odniósł pożądanego rezultatu; po ukończeniu więc ataku i otrzymaniu wiadomości, że kniaź Czerkaski posuwa się naprzód, aby się połączyć z Romadanowskim i Szeremetiewem, postanowiłem na radzie wojennej ruszyć się jutro tak, aby się połączyć z wojskiem litewskiem, jakoteż, aby przeszkodzić zjednoczeniu się wojsk nieprzyjacielskich.

Z tego tekstu wynika, że Jak Kazimierz lubił zawijać w bawełnę i komplikować sprawę oraz miał poczucie humoru.

(dla tych, co nie zrozumieli - Janu Kazimierzowi chodzi o to, że wpadł w miny)

Następny ciekawszy fragment:

[…] Kiedy już sądziłem, że otrzymam przez tegotu posłańca nowinę pewną o Twoim wyjeździe z Warszawy do Wilna, — oto dochodzi mnie niespodziewana wiadomość o Twojej chorobie, którą od pierwszej chwili mocno jestem strapiony; i gdyby P. Corade nie zapewnił mnie w liście, pisanym do Trabuc'a i lekarza Brauna, że już nastąpiło polepszenie, byłbym wyjechał niezwłocznie, w tej samej chwili, i pospieszyłbym lotem do Ciebie, do Warszawy; przysięgam Ci, że jestem tak przygnębiony, iż nie wiem, jak zdołam nakreślić tych parę wierszy. Ale pokładam nadzieję w miłosierdziu Bożem, że zanim otrzymasz ten mój list, już będziesz zdrowa i daleka od wszelkiego niebezpieczeństwa; tymczasem jednak nie będę mógł żyć w spokoju i zadowoleniu tak długo, dopóki przez najbliższego posłańca nie otrzymam dobrej nowiny, żeś już całkiem wróciła do zdrowia. Proszę Cię też na miłość Boską, abyś miała o to swoje zdrowie pilne staranie, i strzegła się recydywy, która byłaby bardziej niebezpieczną, niż sama choroba. A ponieważ słyszę, że w Warszawie panują choroby niebezpieczne, przeto proszę, abyś, skoro tylko przyjdziesz nieco do siebie, pojechała albo do Nieporętu albo do Białołęki albo do Pęcher, gdzie Ci się spodoba, raz, aby zmienić powietrze i oddalić się od wszelkiej zarazy, a potem, abyś była bardziej rzeźwą i sposobną do podróży na Litwę, gdy odzyskasz siły. Oczekując przeto z największą niecierpliwością i niepokojem dobrej nowiny o lepszym stanie Twego zdrowia, ściskam Cię z całego serca.

[…]

Z największą radością i zadowoleniem dowiedziałem się z listu pana Corade, pisanego do mego doktora, Brauna, o polepszeniu stanu Twego zdrowia i o pewnej nadziei zupełnego wyzdrowienia w krótkim czasie, za co dziękuję pokornie Bogu błogosławionemu. A nie mogąc się powstrzymać od wypowiedzenia Ci wielkiego zadowolenia, jakie w sercu czuję, posyłam do Ciebie dworzanina Kąckiego, aby wyraził radość w mojem zastępstwie; i zdając się na to, co Ci powie zresztą ustnie w mojem imieniu, ściskam Cię z całego serca.

[…]

Na tem kończę, prosząc Boga, abym Cię mógł ujrzeć jak najprędzej zdrową i piękną, i ściskam Cię z całego serca.

Natomiast z tych listów widać jak bardzo Jan Kazimierz kochał swoją żonę (o czym dalej).

Ucieczka na Śląsk?

Mówi się, że Jan II Kazimierz Waza uciekł na Śląsk, ale czy to rzeczywiście prawda?

Nie wszyscy są tego zdania, o czym możemy posłuchać w audycji Polskiego Radia Elizy Bojarskiej (w połowię).

Według 

Według audycji Jan II Kazimierz chciał wyjechać do twierdzy w Lubowli (należącej trochę do Habsburgów, a trochę do Polski), w której to zamierzał nadzorować dalsze walki ze Szwecją (gdzie indziej by go zamordowali). Jednak nie wpuścił go tam Jerzy Lubomirski. Król próbował nawet powrócić do Polski, ale było już za późno, więc był zmuszony udać się na Śląsk, który wtedy należał do Habsburgów (z których wywodziła się jego żona).

Śluby lwowskie

W 1656 roku Jan II Kazimierz złożył śluby lwowskie we Lwowie, w których zawierzył Polskę Maryi oraz obiecał, że poprawi warunki życia chłopom i mieszczanom (zniknie pańszczyzna).

Tak naprawdę Jan II Kazimierz składał wiele ślubów (przed każdą wyprawą), ale były one mniejsze i nie obejmowały Polski. Nie znamy nawet ich tekstów.

Podobno podczas niewoli we Francji złożył ślub, w którym obiecał, że zostanie zakonnikiem, jeśli zostanie uwolniony, co się też stało.